Browsen

De Hollandse Genealogische Databank bestaat uit een openbaar en een besloten gedeelte. Het openbare gedeelte is voor iedereen toegankelijk en het besloten gedeelte uitsluitend voor de leden van de vereniging. Met een “*” zijn de bestanden aangegeven die uitsluitend door de leden kunnen worden geraadpleegd. Deze indicatie verdwijnt voor de leden als ze ingelogd hebben.

De bestanden, die in de databank zijn opgenomen, bestaan uit bronnen, familiewapens, genealogieën, kwartierstaten en leenkamers.
Om gemakkelijk de kwartierstaten en genealogieën in de database te kunnen vinden kunt u de desbetreffende categorie in de linkerkolom aanklikken. U krijgt dan een alfabet te zien. Klikt u op bijvoorbeeld de “N” dan krijgt u alle kwartierstaten en/of genealogieën te zien waarvan de hoofdnaam met een “N” begint. Bij bronnen werkt dat op de zelfde manier alleen gaat het hier dan om de plaatsnaam. Dus bij het aanklikken van bijvoorbeeld de “Z”krijgt men alle bronnen te zien die betrekking hebben op een plaatsnaam die met “Z” begint.
Degenen, die een inzicht willen hebben van auteurs die aan het project meewerken, kunnen in de linkerkolom de desbetreffende categorie aanklikken. U krijgt dan eveneens een alfabet te zien. Bij het aanklikken van bijvoorbeeld de “H” krijgt men een overzicht van alle auteurs waarvan de achternaam met een “H” begint en hun artikelen.

Zoeken

Naast een directe benadering van de informatie – zoals hierboven is uitgelegd – bestaat er ook de mogelijkheid om via de zoekmodule gericht te zoeken.
In de linkerkolom treft men bovenaan “Zoeken” aan. Na het aanklikken komt men in een zoekscherm.
Om een volledig overzicht van alle bestanden, die in de database zijn opgenomen, op het scherm te krijgen hoeft men alleen op de groene knop te klikken.
Ook kan men gerichter gaan zoeken. In het valmenu naast het zoekschermpje zijn twee opties mogelijk: index en inhoud. Standaard staat deze op index. Bij het aanklikken van het pijltje naast het valmenu ziet men de keuze inhoud verschijnen.

Index

Alle bestanden zijn geïndexeerd met behulp van een aantal kenmerken (metadata) zoals de achternaam, plaats en dergelijke. Met het zoeken in de index zal men enige praktische ervaring moeten opdoen alvorens de gewenste informatie te verkrijgen.
Indien men bijvoorbeeld in het veld intoetst “10e” P.S.: Niet de aanhalingstekens intypen) en vervolgens op de groene knop drukt, krijgt men alle bewerkingen van 10e penningen per plaats per jaartal geordend op het scherm te zien. Hetzelfde geldt voor bijvoorbeeld “notarieel” of “rechterlijk”. Toetst men bijvoorbeeld “Zoetermeer” in, dan krijgt men niet alleen alle bronbewerkingen te zien betrekking hebbende op Zoetermeer, maar ook genealogieën waar bij de index “Zoetermeer” is opgenomen.
Ook is het mogelijk om van een bepaald type bron, bijv. Familiewapens deze allemaal op het scherm te krijgen. Dit kan door achter type in het valmenu Familiewapens te selecteren en op de groen knop te klikken.

Inhoud

Ook is het mogelijk om de volledige inhoud van alle bestanden te doorzoeken op een bepaald gegeven. Dit gegeven kan een achternaam, beroep of een ander specifiek gegeven zijn. Bij achternamen dient men voorzetsels achterwege te laten. Let op dat de omvang van de bestanden groot is en het zoeken dus enige tijd kan vergen. In feite geldt hier dat hoe zeldzamer de naam en/of ander specifiek gegeven is de snelheid van de trefkans toeneemt.
Als men bijvoorbeeld zoekt naar een schoolmeester krijgt men vele bestanden te zien waar dat woord door de zoekmachine is gevonden. U dient dan het betreffende bestand te openen en binnen de PDF-file (met het verrekijkertje) opnieuw te zoeken naar het gezochte woord. In dit geval schoolmeester.

Uitgebreide zoekopties

Om meer specifiek te zoeken op zowel de index en als de inhoud is de zoekfunctie uitgebreid met een tweetal opties om de trefkans van het gezochte te vergroten.

Allereerst is daar de mogelijkheid om op type te zoeken. Door middel van het valmenu achter “type” kan gekozen worden uit de categorieën: Bronnen, Familiewapens, Genealogieën, Kwartierstaten en Leenkamers. Standaard staat het op “Alle”. Bij Plaatsnaam/Streek kan desgewenst een plaatsnaam of streek worden ingevuld.
Op deze manier is het bijvoorbeeld mogelijk om naar een (achter)naam te zoeken die voorkomt in de categorie genealogieën in een bepaalde plaats.
Wilt u binnen de familiewapens op specifieke kenmerken zoeken dan kan dat door:

  1. Te kiezen voor index.
  2. In het zoekscherm bijv. gouden leeuw te tikken.
  3. U krijgt dan alle wapens die een gouden leeuw in de afbeelding hebben.

Enkele belangrijke zoektips

Enkelvoudige en meervoudige termen

Bij het zoeken op enkelvoudige termen of namen zoals Barendrecht hoeft men alleen de betreffende naam in te vullen.
Bij het zoeken op meervoudige termen zoals “Hoeksche Waard” dient men het gezochte tussen dubbele aanhalingstekens te plaatsen.

Wildcards

Zoeken met zogenaamde “wildcards”. Dit is het vervangen van (meerdere) letters door een teken als * of ?
Voorbeeld:

  1. Een naam als Waal kan ook geschreven worden als Wael. Om dit te ondervangen wordt als zoekterm Wa?l ingevoerd.
  2. Maar wilt u ook meteen zoeken op variaties zoals Waalboer, dan wordt de zoekterm Waal*.

De tekens * en ? kunnen echter nooit worden gebruikt aan het begin van een woord.

Booleaans zoeken

OR-operator

OR wordt gebruikt om op meerdere termen te zoeken in een document en daarbij te bepalen of ieder van deze termen voorkomt.
Voorbeeld:
nes OR bolleboom
In dit voorbeeld komt of de naam Nes of Bolleboom voor in het document of eventueel beide. Het weglaten van de OR geeft hetzelfde resultaat

AND-operator

AND wordt gebruikt om op meerdere termen te zoeken in een document en daarbij te bepalen of allebei deze termen voorkomen.
Voorbeeld:
nes AND bolleboom
In dit voorbeeld moeten de namen Nes en Bolleboom voorkomen in het document.

+-operator

+ wordt gebruikt om op meerdere termen te zoeken in een document en daarbij te bepalen dat één van beide termen verplicht voorkomt.
Voorbeeld:
+nes Bolleboom
In dit voorbeeld moet de naam Nes voorkomen in het document en Bolleboom misschien.

NOT-operator

NOT wordt gebruikt om op meerdere termen te zoeken in een document en daarbij te bepalen dat de term achter NOT niet mag voorkomen.
Voorbeeld:
nes NOT bolleboom
In dit voorbeeld mag de naam Nes wel voorkomen in het document, maar Bolleboom niet.

Clusteren van booleaanse operatoren

Om de samenstelling van een zoekopdracht logisch te houden is het soms nodig ronde haken te gebruiken.
Voorbeeld:
nes OR bolleboom AND genealogie levert iets anders op dan: (nes OR bolleboom) AND genealogie.

Toelichting: Iedere zoekmachine verstaat een bepaalde taal.
De zoekmachine die HoGenDa gebruikt is de “Open Source” zoekmachine ​”Lucene”​. Lucene spreekt een andere taal dan bijvoorbeeld Google of die van Adobe Acrobat, de zoekfunctie die aan de PDF-bestanden gekoppeld is.